Bilard - Zasady gry w 14/1

Oprócz wymienionych poniżej przepisów, w pozostałych przypadkach mają zastosowanie ogólne przepisy gry w bilard kieszeniowy.

1. Ogólny cel gry
   Gra w 14/1 polega na każdorazowej deklaracji wbijanej bili i łuzy, do której bila zostanie wbita. Procedura ta jest kontynuowana przez zawodnika, dopóki nie popełni on faulu lub chybi zapowiedzianą bilą do zadeklarowanej łuzy. Za każdy prawidłowo wykonany strzał zakończony wbiciem określonej bili do określonej łuzy, zawodnik nagradzany jest jednym punktem. Zawodnik może wbijać 14 kolejnych bil. Natomiast przed wbiciem ostatniej bili pozostałej na stole należy umieścić na stole z powrotem 14 pozostałych bil tak, jak przy rozpoczęciu gry, z tym, że szczyt trójkąta pozostaje wolny. Zawodnik usiłuje umieścić w łuzie ostatnią bilę pozostałą z poprzedniego trójkąta tak, aby jednocześnie rozbić pozostałe bile i móc dalej kontynuować grę. Zawodnik, który zgromadzi wcześniej określoną liczbę punktów (zwykle 150 punktów w grach wielkoturniejowych lub uzgodnioną ilość w zwykłych spotkaniach) niż jego przeciwnik, wygrywa partię.
2. Liczba zawodników
   Dwóch grających lub dwie drużyny.
3. Stosowane bile
   Standardowy zestaw bil numerowanych od 1 do 15 plus biała bila rozgrywająca.
4. Początkowe rozmieszczenie bil
   Jest to standardowe rozmieszczenie w kształcie trójkąta ze szczytową bilą w punkcie głównym stołu, bila nr 1 w prawym wierzchołku przy podstawie trójkąta, a bila nr 5 w lewym wierzchołku przy podstawie trójkąta. Pozostałe bile są rozmieszczone dowolnie i muszą ściśle przylegać do siebie.
5. Punktacja
   Każda bila wbita prawidłowo liczona jest jako 1 punkt dla zawodnika.
6. Rozbicie otwierające
   Zawodnik rozpoczynający musi:
   • wyznaczyć bilę i łuzę do wbicia tej bili lub ją wbić lub
   • spowodować aby biała bila zetknęła się z numerowaną bilą, a później z bandą, jak i spowodowała zetknięcie się dwóch numerowanych bil z bandą.
   Niespełnienie przynajmniej jednego z tych warunków traktuje się jako złamanie wymogów rozpoczęcia gry. Powyższe - naruszenie karane jest ujęciem dwóch punktów zawodnikowi. Ponadto przeciwnik ma wybór:
   • zaakceptować sytuację na stole i kontynuować grę z pozycji, w jakiej zatrzymały się bile lub
   • zażądać ponownego ułożenia bil do rozbicia i ponownego rozpoczęcia gry przez poprzednika.
   Wybrany sposób należy powtarzać aż zostaną spełnione wszystkie wymogi rozbicia otwierającego lub przeciwnik zaakceptuje sytuację na stole po złym rozbiciu lub zawodnik otwierający popełni faul. Przepis odnośnie trzech kolejnych fauli nie ma tutaj zastosowania. Jeśli natomiast po prawidłowym rozbiciu biała bila wpadnie do łuzy, to następuje faul i zawodnik zostaje ukarany jednym punktem ujemnym według przepisów o trzech kolejnych faulach. Przeciwnik wchodzący do gry jest nagradzany możliwością wykonania uderzenia z białą bilą w ręku sprzed linii bazy, a pozostałe bile pozostają na swoich miejscach.

   Jeżeli natomiast po nieprawidłowym rozbiciu biała bila wpadnie do łuzy, to następuje faul i zawodnik zostaje ukarany jednym punktem ujemnym według przepisów o trzech kolejnych faulach.

7. Przepisy dotyczące gry
   
   1. Poprawnie wbita bila uprawnia zawodnika do kontynuowania gry przy stole, dopóki nie chybi zadeklarowaną bilą do łuzy lub popełni faul w czasie uderzenia. Zawodnik może wybrać do wbicia dowolną bilę, ale przed oddaniem strzału musi ją wskazać, jak i łuzę, do której będzie wbita. Nie musi natomiast deklarować takich detali, jak wykonanie muśnięć, karamboli, uderzeń kombinowanych zagrywek od bandy (prawidłowo wykonanych). Każda dodatkowo, prawidłowo wbita bila jest zaliczana jako jeden dodatkowy punkt dla zawodnika.
   2. Podczas wszystkich uderzeń zawodnik musi doprowadzić do zetknięcia białej bili rozgrywającej z numerowaną i
      • wbić ją do łuzy albo
      • doprowadzić do zetknięcia się białej bili lub jednej z numerowanych z bandą.
      Niespełnienie któregoś z tych warunków uważane jest za faul.
      Gdy deklarowana do rozgrywki bila nie styka się z bandą, lecz jej odległość od bandy nie przekracza średnicy bili (sędzia może to określić, dokonując pomiaru), zawodnikowi zezwala się na wykonanie dwóch kolejnych "bezpiecznych" uderzeń z wykorzystaniem tej bandy. Po dokonaniu tych uderzeń dana bila uznawana jest za dotykającą do bandy (zamrożoną) przy następnej kolejce tego zawodnika. Gdy po trzecim uderzeniu biała bila dotknie omawianą "zamrożoną" przy bandzie bilę, mają tutaj zastosowanie wymagania ogólnych przepisów bilardu kieszeniowego odnośnie kontaktu bili z bandą. UWAGA: jeśli zawodnik popełni faul w czasie uderzenia, przed lub po rozegraniu tej bili, natychmiast musi spełnić warunki przepisów o "zamrożonej" bili. Podobnie, gdy popełni dwa kolejne faule. Jeśli nie spełni tych wymogów, popełni trzeci faul i otrzyma odpowiednio ustaloną liczbę punktów karnych, plus po 1 punkcie karnym za każdy poprzednio popełniony faul. Wtedy należy ponownie ustawić 15 numerowanych bil w trójkąt do rozbicia, którego dokonuje faulujący zawodnik.
   3. Gdy czternaście bil z trójkąta zostanie wbitych i na stole pozostanie ostatnia piętnasta bila i bila biała,gra zostaje zatrzymana. Bila piętnasta pozostaje bez zmiany na stole, pozostałych 14 bil ustawia się w trójkąt do rozbicia, bez bili piętnastej na jego szczycie (wolny punkt bazowy trójkąta). Zawodnik może wtedy normalnie wbić bilę piętnastą do łuzy w ten sposób, że biała bila rozbije ustawiony trójkąt bil i rozproszy bile, umożliwiając kontynuację gry. Jednakże zawodnik nie musi uderzyć bili piętnastej, może uderzyć dowolną bilę.
   4. Zawodnik może zadeklarować "bezpieczne" zagranie dla celów defensywnych, co jest dopuszczalne przy spełnieniu wszystkich dotyczących przepisów. Kolejka zawodnika kończy się po "bezpiecznej" zagrywce, a wbite bile nie są zaliczane i są umieszczone ponownie na stole.
   5. Zawodnik nie może chwytać, dotykać lub w jakikolwiek sposób wpływać na ruch białej bili po oddaniu strzału (włączając w to włożenie ręki do łuzy i złapanie wpadającej tam bili). W takim przypadku zostaje on obwiniony o rozmyślny faul i ukarany jednym punktem ujemnym za faul plus piętnastoma punktami ujemnymi za premedytację, czyli w sumie szesnastoma punktami ujemnymi. Przeciwnik, dochodzący wtedy do gry, może wybrać
      • uznanie zaistniałej sytuacji na stole i kontynuację gry z białą bilą w ręku, z dowolnego miejsca sprzed linii bazy lub
      • ponowne ułożenie 15 bil w trójkąt do rozbicia i zlecenie zawodnikowi faulującemu dokonania rozbicia z zachowaniem wszystkich stosownych przepisów.
   6. Gdy bila piętnasta (nie wbita) i/lub biała bila rozgrywająca znajdują się w miejscu uniemożliwiającym ułożenie trójkąta do ponownego rozbicia, należy wtedy skorzystać z poniższego diagramu, informującego o poprawnym rozmieszczeniu bil. Obszary zakreślone stosują się do sytuacji, gdy obie omawiane bile nie kolidują z poprawnymi przebiegami gry i pozostają na swoich miejscach.

      UWAGA!
      W diagramie oznaczenie „bila nr 15’’ oznacza ostatnią piętnastą bilę, która pozostała na stole.
      
      

      Biała bila
      Bila nr 15	Na polu trójkąta.	Nie na polu trójkąta. Nie na punkcie bazy.	Na punkcie bazy.
      Na polu trójkąta.	Bila nr 15: punkt główny Bila biała: baza	Bila nr 15: punkt bazy Bila biała: pozostaje	Bila nr 15: punkt centralny Bila biała: pozostaje
      Wbita do łuzy.	Bila nr 15: punkt główny Bila biała: baza	Bila nr 15: punkt główny Bila biała: pozostaje	Bila nr 15: punkt główny Bila biała: pozostaje
      Na bazie.	Bila nr 15: pozostaje Bila biała: punkt bazy
      Nie na bazie. Nie na polu trójkąta.	Bila nr 15: pozostaje Bila biała: baza
      Na punkcie bazy.	Bila nr 15: pozostaje Bila biała: punkt centralny

   7. Gdy zawodnik dochodzi do gry z białą bilą w ręku do rozegrania sprzed linii bazy, to bila numerowana, będąca najbliżej linii bazy może być na jego życzenie umieszczona w punkcie głównym stołu.
8. Niepoprawnie wbite bile
   Brak kary. Ponowne umieszczenie tych bil na stole.
9. Bile ponumerowane wybite poza stół
   Takie uderzenie jest faulem. Każda wybita bila jest ponownie umieszczana na stole, gdy pozostałe zakończą swój ruch.
10. Biała bila wbita do łuzy lub poza stołem
    Wtedy przeciwnik wchodzi do gry z białą bilą w ręku i oddaje strzał sprzed linii bazy, jeśli przepisy pkt. 7.2, 7.5 lub 12 "14/1" nie narzucają innego trybu postępowania.
11. Kary za faule
    Jeden punkt odejmowany jest za każdy faul. UWAGA: surowsze kary stosowane są za rozmyślne faule (według punktu 7.5 "14/1") lub trzy kolejne faule (według punktu 12 "14/1" poniżej). Dochodzący do gry przeciwnik musi zaakceptować układ bil na stole, chyba że biała bila została wbita do łuzy lub wybita poza stół, popełniany został rozmyślny faul lub trzeci kolejny faul.
12. Kara za trzy kolejne faule
    Gdy zawodnik popełni faul jest ukarany jednym punktem ujemnym (lub więcej, jak zostało uzgodnione) a sędzia punktowy notuje i sygnalizuje faul zawodnika. Faul obciąża konto zawodnika do czasu wykonania przez niego prawidłowego strzału, zakończonego wbiciem zadeklarowanej bili do łuzy lub wykona prawidłowo "bezpieczne" zagranie. W przeciwnym wypadku zaliczane są kolejne faule, a przy trzecim kolejnym faulu dodatkowo odejmuje się 15 punktów karnych, co równocześnie likwiduje zapisy o popełnionych faulach. Wszystkie bile są wtedy ułożone w trójkąt do rozbicia, a zawodnik faulujący dokonuje rozbicia według reguł rozbicia otwierającego grę. Należy podkreślić, że trzy kolejne faule muszą być popełnione w trzech kolejnych strzałach, a nie w trzech kolejnych podejściach, tj. jeżeli w trzech kolejnych podejściach popełniono trzy faule, rozdzielone przynajmniej jednym poprawnym strzałem z wbiciem bili do łuzy, który kasuje poprzednie faule.
13. Punktacja
    W wyniku zastosowania ujemnych punktów karnych, zawodnik może uzyskać ujemną punktację całkowitą, np. "minus jeden", "minus dwa", "minus piętnaście", czyli jeśli np. zawodnik wygrywający zgromadzi 150 punktów dodatnich, a jego przeciwnik np. dwa punkty ujemne, wynik spotkania wyniesie wtedy 150 do -2. Jeżeli zawodnik popełni faul, nie umieszczając po strzale bili w łuzie, karny punkt ujemny będzie odjęty od jego rezultatu punktowego sprzed danej zagrywki. Gdy zawodnik sfauluje i umieści bilę w łuzie w czasie jednego strzału, wbita bila będzie umieszczana ponownie na stole i nie zaliczona do punktacji, a za faul od liczby punktów sprzed danej zagywki odejmuje się punkt karny.